READING

Lazarus 7keer7 in Hilversum: ‘Progressief ch...

Lazarus 7keer7 in Hilversum: ‘Progressief christelijk, zo dan?’ – de conclusies


De Lazarus 7keer7 tour eindigde gisteravond in Hilversum. Daar werd gereflecteerd op een progressief christendom door diverse sprekers en de conclusies van de tour werden gepresenteerd. 

Wat moeten we met de term progressief christelijk? Wat zijn de kenmerken van een progressieve christen? En waar moeten we voor oppassen? Over die vragen spraken de sprekers tijdens de laatste Lazarus 7keer7 Tour gisteravond in Hilversum.

Na de pauze werden de conclusies van deze tour gedeeld en werd er geluisterd naar muziek. Hieronder een samenvatting van de speeches van de sprekers. De conclusies vind je hier.

Marieta van Driel

Marieta, eindredacteur van het online magazine van Lazarus, vertelt wat haar drijft aan de hand van een aantal reacties die zij zowel online als offline op de Lazarus 7keer7 tour heeft gekregen. Ze ontmoet stuk voor stuk opgeluchte mensen die ruimte ervaren om de vragen te stellen en op zoek te gaan. Marieta wil bijdragen aan het maken van een herberg – een plek waar men op adem kan komen, kan genieten, lotgenoten kan ontmoeten en gesterkt kan worden om verder te reizen met God. Ze moest denken aan een aflevering van het tv-programma Herberg de Verandering uit 2008 waarin Andries Knevel in gesprek gaat met Boele Ytsma. Toen haar wereld en godsbeeld instortte, vond Marieta (h)erkenning in de zoektocht die in deze aflevering besproken werd. Er ontstond de hoop dat God te vinden zou zijn tussen de brokstukken.

Evert Jan Ouweneel

Ook al is het naar eigen zeggen misschien iets meer ‘wishful thinking’ dan realiteit, cultuurfilosoof Evert Jan Ouweneel geeft ons 7 kenmerken van progressieve christenen:

Progressieve christenen…

  1. … willen niet zo zeer progressief zijn, maar vooral betekenisvol.
  2. … willen niet zo zeer ‘christen’ zijn, maar vooral mens onder de mensen.
  3. … zien de waarheid niet zo zeer als een idee, maar vooral als een persoon.
  4. … zien de Bijbel niet zo zeer als wetboek of encyclopedie, maar vooral als proeverij.
  5. … zien de kerk niet zo zeer als organisatie, maar vooral als lichaam.
  6. … zien in Jezus het ultieme bewijs dat niets onmogelijk is voor God.
  7. … zien in Jezus het ultieme bewijs dat je beter te ruim dan te krap kunt denken over Gods genade.

Matthijs Vlaardingerbroek

Met als voorbeeld een rups die een vlinder wordt, legt Matthijs uit hoe zijn geloofscrisis hem heeft veranderd. Toen hij in de stilte dacht dat zijn geloof dood was gegaan en hij voor altijd in een ‘cocon’ zou leven, begon de vlinder zich te ontpoppen. Het oude godsbeeld is weg en God is voor hem een prachtig mysterie geworden. Hij is nog steeds christen, maar hij gelooft anders dan vroeger. Volgens Matthijs is de term ‘progressief christelijk’ niet ideaal omdat het een waarde oordeel suggereert – ‘beter’ zou zijn. Het is volgens Matthijs niet goed om te blijven steken in de cocon-fase. ‘Afzetten mag, maar laat deze fase niet te lang duren.’ Matthijs is op zoek naar veilige plekken waar de rupsen en vlinders, behoudende én progressieve christenen, elkaar kunnen ontmoeten. ‘Progressief, hoe nu verder? Even afzetten, dan de verbinding zoeken.’

Alain Verheij

Theoloog Alain Verheij deelt met ons 7 waarschuwingen als het gaat om een progressief christendom. Hiervoor heeft hij het Bijbelverhaal van Lazarus bestudeerd. Volgens hem is dit verhaal samen te vatten in twee woorden: zwaarbevochten liefde.

Een te mooi en gelikt verhaal is niet te vertrouwen. Lazarus stonk ook nog toen hij opnieuw tot leven werd gewekt. ‘Er is geen evangelie zonder doodsgeur.’ Verder waarschuwt Alain ons voor bewegingen waar vooral mannen de dienst uitmaken. In het verhaal van Lazarus zijn juist de vrouwen het belangrijkst. Het gaat volgens Alain niet om de hippe term ‘progressief’, maar om het proces in ieders eigen geloofsverhaal. De negatieve kant van een geloofscrisis is niet het belangrijkst, maar juist het het ‘hoe dan wel’. ‘Stamelen over je zwaarbevochten liefde is poëtischer dan klaagzingen over jouw verloren gevecht met je bitterheid.’

Willem Smouter

Predikant en journalist Willem Smouter is blij met een zoekende beweging zoals Lazarus. Hij ziet dit als een soort laboratorium van de kerk. Hier zijn mensen op zoek naar andere manieren van geloven. Ze moeten wel, want het oude verhaal is uit hun handen gevallen. Hij vindt een initiatief als de 7keer7 tour mooi, maar hij mist ook wel de uitdaging. Het mag wel scherper, volgens Willem.
De aanstootgevende woorden die bij het geloof horen hoeven niet geschrapt te worden. Dan wordt het verhaal niet per se ‘sluitend’, maar dat is niet erg. Het is volgens Willem mogelijk om die oude begrippen op een nieuwe, sprankelende manier te laten zien en je daar vrij in te voelen. ‘Laat je niet ontmoedigen om er een voorzichtig geluidje van te maken. Kom uit voor hoe onbruikbaar de oude antwoorden zijn geworden, maar ook voor hoe een nieuw, zoekend geloof zonder schaamte eruit zou kunnen zien.’

Kees van der Zwaard

Theatermaker Kees van der Zwaard vertelt deze avond een fabel over de ‘vraag-vogel’ die op zoek is naar geluk. Het vogeltje vraagt aan zijn moeder wat geluk is, maar het antwoord: ‘Jij, m’n lief – jij bent geluk’ is niet genoeg om hem. Hij gaat op zoek en ontmoet verschillende andere vogels die ieder zeggen wat volgens hen geluk is. De vraag-vogel vindt niemand die een bevredigend antwoord weet. Uiteindelijk ontmoet hij een kleine mus die zingt, ook al kan hij dat niet zo goed. Deze mus trekt zich niets aan van wat andere vogels van hem vinden en hij geeft toe dat hij weinig snapt van het leven. De mus zegt dat hij vrij is en vriendjes om zich heen heeft. De vraag-vogel begint mee te zingen met de mus. Hij is gelukkig.

Tijdens het tweede gedeelte van de avond gaf Reinier Sonneveld een introductie op het filmpje met de conclusies. In de 49 speeches van deze tour vielen een aantal dingen op. In bijna alle speeches werd er gesproken over de volgende twee woorden: Liefde en Jezus. De laatste weken hebben we gezien dat er een schets is ontstaan van een andere, eigentijdse manier van geloven in Nederland waarover je hier meer leest.