Hoe tem je de ‘zwarte hond’ van angst?

Ik heb angst. Een uitdrukking die je steeds vaker voorbij hoort komen. Taalkundig gezien niet helemaal juist, gevoelsmatig ook niet wat mij betreft. Had ik maar angst. Had ik angst maar. Veel vaker heb ik het gevoel dat angst mij in zijn greep heeft.

De World Health Organisation heeft eind 2013 een animatievideo uitgebracht over depressie. In de video wordt depressie afgebeeld als een overaanhankelijke zwarte hond die overal op lijkt te duiken. Sommige mensen kunnen hem bijna niet van zich afhouden. De vergelijking gaat goed op voor depressie, maar ook voor emoties zoals verdriet en angst. Er zijn, naast depressie, eigenlijk veel soorten ‘zwarte honden’ in het leven. Iedereen heeft met een uniek ras te maken, speciaal gefokt en getraind zodat hij je klem houdt in een verstikkende wurggreep. De hond genaamd ‘angst’ is voor velen een goede bekende; angst om te falen, angst om succes te hebben. Angst voor de angst. Die laatste werkt verlammender dan welke vorm dan ook. Want hoeveel zou er nog uit je vingers komen als je blog uitgekozen wordt en je overweldigt zou raken door de angst om geen woorden te hebben voor de realiteit?

Angst voor de angst
Je kunt je blijven verbazen over de capaciteiten van mensen die normaal gesproken als ‘bangerd’ bekend staan in noodsituaties (en in het schrijven van blogs, gelukkig maar). Juist in de meest serieus enge situaties staan namelijk vaak individuen op van wie je het niet verwacht. Wat zou daar achter zitten? Wellicht een stuk duidelijkheid: in een noodsituatie weet je in elk geval wat je aan de realiteit hebt. Je onverdeelde aandacht mag aan het handelen in het nu gegeven worden. Geen processen die in je gedachten woekeren. Nee, het heden; koud, rauw, maar tastbaar, omlijnd. Daarom is de angst voor de angst zoveel angstaanjagender dan een grote, blaffende Rottweiler voor je deur. Angst heeft dan een onderscheidbaar gezicht, je weet met wie of wat je te maken hebt en de strijd moet aangaan.

Vicieuze cirkel
In de kerk van mijn jeugd werd regelmatig benadrukt dat je Jezus verloochent met je angst. Dat idee heeft me altijd ontzettend veel schrik aangejaagd… Hoe bedoel je vicieuze cirkel?! In het boek Stilte van Shushako Endo staat een indrukwekkende gebeurtenis beschreven. De hoofdpersoon, een volger van Jezus, boog in gevangenschap voor de overheersers door op de afbeelding van Jezus te trappen zodat het martelen van medegevangenen zou stoppen. Maar juist na zijn openbare falen aan Jezus besefte hij dat Jezus voor hem was gekomen. Het was alsof Hij tegen hem zei: ‘Trap maar, want als je dat niet doet dan was mijn offer tevergeefs’.

Kracht van zaadjes
Laatst plukte mijn oppaskindje van 1 op een onbewaakt moment met zijn recentelijk nieuw verworven pincetgreep geconcentreerd al mijn zonnebloemzaailingen uit hun potje. In de oppasheisa had ik ze vervolgens zonder houvast op de aarde laten liggen. Een week later zag ik tot mijn verbazing dat ze het toch voor elkaar hadden gekregen weer te wortelen en zich op te richten. Mooi! Zwakke, bange dingen bevatten kracht die je verstand te boven gaat. Daar moet iets of Iemand de regie in hebben. Wanneer je over je angst heen stapt, bestaat het risico dat je keihard hard op je gezicht gaat, maar het brengt je zoveel vrijheid dat het de moeite waard is om met een open houding de wereld tegemoet te treden. Zoals Dinos Christianopoulos het na de Armeense genocide verwoordde: ‘They tried to bury us. They didn’t know we were seed.’ Laat je angst ontkiemen in iets vruchtbaars. Daar plukt iedereen de vruchten van.


 

 

Gerelateerde artikelen:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *