Modern kerstverhaal | Met z’n allen voor 1 euro het schip in?

Het is half november 2011 in een klein dorpje in de polder. In zijn studeerkamer zit een Emmeloorder dominee in alle rust met een zilveren vulpen zijn onleesbare krabbels op papier te krassen. Het is mijn vader. Om hem heen staan rijen boeken, zijn wat grijzende baard omlijst een vastberaden gezicht. Hier wordt de werkelijkheid gegrepen, de hemel bestormd, hier wordt in onleesbare krabbels de waarheid voor de wereld van vandaag, voor een uitverkoren priesterschap, een heilige natie, voor een volk Gode ten eigendom.

Iets stoort hem. Het rammelt. Tussen de woorden bruid en Christus door en voor trinitarische bevlogenheid en onverdiende genade. Wat? Het schermpje licht op en hij probeert nog de link te leggen tussen genade en licht tot hij beseft dat de telefoon gaat. Alweer. Zo krijg je nooit de zuivere waarheid op papier. ‘Met de evangelische boekhandel.’ Met een gezicht alsof hij zojuist uit de hemel is gedonderd  – wat in zekere zin ook zo is – probeert hij de eenvoudige zin van een blond verkoopstertje uit de boekhandel in het centrum van Emmeloord te vatten. ‘Er is hier een Roemeense man en vrouw, zij spreekt Engels, ze zeggen dat ze christen zijn en een dominee willen spreken. Het is persoonlijk.’

Dit is het echte werk

Het hart van de dominee springt op, hij geeft zijn adres door, zet koffie, stapelt zijn prachtige gedachten op en legt ze weg. Dit is het echte werk. Maar als een rommelende Volvo met twee haveloze mensen een baby de oprijlaan oprijdt, onder het stof en met smekende blik – beseft hij zijn vergissing: dit wordt geen intelligent pastoraal gesprek – dit is een probleem waar pastoraal knikken helemaal niets gaat helpen. En dat is juist zijn sterke punt. Met een hulpeloze blik grijpt hij naar zijn mobiele telefoon, modelletje koelkast, en hij belt zijn vrouw. Mijn moeder. Als zij is gearriveerd, stuurt zij het haveloze gezinnetje eerst naar de badkamer om zich te wassen, dan naar bed voor een nacht slaap. De volgende dag horen ze het verhaal.

Het stel is weken geleden uit Roemenie vertrokken. Een armoedig hutjesdorpje op de grens van Servie. Ze kregen een auto mee van een oom en de opdracht om naar Nederland te rijden en werk te zoeken. Het water kwam hen tot aan de lippen vanwege een huurschuld. Per 1 januari zouden ze op straat worden gezet en straat was een erg lieflijk woord voor de goot waarin ze dan terecht zouden komen. Een van de kinderen wordt uitbesteed aan opa, het kleintje gaat mee. En rammelend en pruttelend arriveren ze in de stad met gouden straten, Amsterdam.

‘Koffie dan maar? Koekje?’

Maar werken kunnen ze vergeten, zo blijkt al snel. Door naar Utrecht, waar ze kamperen in de auto en bedelen om geld en een beetje benzine. Zo’n auto is mooi, maar zonder brandstof is het een blok aan hun been. De steden blijken gesloten, afstandelijk en geen toekomst te bieden. Dan maar naar de dorpen. Het is net de hongerwinter. Emmeloord. Ze smeken en vragen en iemand zegt: misschien dat de kerk wel wil helpen. Maar hoe vinden ze daar iemand? ‘Rij maar naar de evangelische boekhandel’, zegt de Emmeloorder bereidwillig. ‘Die is hier om de hoek.’

Dominee en vrouw kijken hen aan, kijken elkaar aan – en dan is het even stil. ‘Koffie dan maar? Koekje?’ In de keuken smoezen de domie en zijn vrouw en komen dan terug. Onmogelijk, zeggen ze. In dit land. Ze weten onderhand hoe ze een slechtnieuwsgesprek moeten voeren. Geen kansen, geen werkvisum, hoge boetes op illegale arbeid. Klaar. Au, dat doet zeer. Maar het Roemeense stel met baby kan niet terug. Ze hebben geen geld voor de benzine. De huurschuld is 1400 euro. Die kunnen ze ook niet betalen. Hun oudste kind is daar, zij zijn hier. Hete tranen in een Emmeloorder pastorie in de winter van 2011.

Trekt u uw beurs, gemeente?

Het wordt zondag. Nadat de dienst helemaal is afgehandeld en de dominee de hand geschud heeft van de ouderling van dienst, vraagt hij plotseling iedereen om te gaan zitten. Verbazing, gefluister. Dan steekt de dominee van wal. Hij vertelt het verhaal van de Roemenen, nodigt ze op het podium, zij vertelt het verhaal ook zelf. In gebroken Engels. De dominee leest nog een subtiel stukje uit de Bijbel: ‘Geloof zonder daden is dood.’ En vraagt dan iedereen om 1 euro. Geroezemoes, onrust, manipulatie – straks gaan ze er andere dingen mee doen… ‘Nou’, zegt de domie, dan ga je voor 1 euro het schip in… Ja, dat kan net, denkt een oude man die ook zijn portemonee trekt. De dominee moet preken in Lelystad. Ook daar legt hij de dienst stil en vraagt om geld voor dit gezinnetje: 1 euro. p.p.

Als hij in zijn flitsend rode bolide stapt, want de dominee is een statig man, maar het kleine jongetje is hij nooit ontgroeid, klopt de voorzitter van de kerkenraad van die andere kerk op zijn raampje. Hij zegt: ‘Mocht je het bedrag dat je nodig hebt niet rondkrijgen, dan leggen wij de rest toe.’
De dominee krijgt wat vochtige ogen, kucht eens een keer, klopt de ouderling wat houterig op zijn hand en bromt: ‘Beste man, beste kerel. Goed. De Heer is … genade … nog iets…’ En weg is-tie. Terug naar Emmeloord, Tchaikovski komt brullend uit de autospeakers. Het gaspedaal ligt nog net niet op de autovloer.

Pastorie wordt zwijnenstal kerststal

Thuisgekomen is het een zooi. Overal staan zakken en tassen en als de dominee ergens een hekel aan heeft… Er wordt gebeld, weer eimand met zakken en tassen. ‘Alstublieft.’ ‘Voor wat?’ ‘Voor de Roemenen.’ De een na de ander is kleren komen brengen, en houdbaar eten, binnen zit het gezinnetje de ene tas na de andere te bekijken. Er zitten nog net geen gedichtjes bij, maar verder is het Sinterklaas. ‘Of liever’, zegt de domineesvrouw licht bestraffend: ‘een feestje voor een andere heilige, die ooit geboren werd in een stal.’

Een paar dagen later, woensdag, staat er een volgestouwde Volvo bij de Emmeloordse pastorie. De auto is door een gemeentelid nagelopen: ‘Ja, zo kun je die terugtocht niet beginnen, die auto loopt voor geen meter. Een schande is het. Mishandeling van een automobiel.’ De auto is volgepropt, tussen de zakken en tassen zit een stralend Roemeens stelletje en een baby. De domineesvrouw maant de dominee: ‘Haal nog even wat openhaardhout uit onze voorraad. Ze moeten thuis ook zich weer kunnen warmen.’ En dan tegen het vertrekkende gezin: Wat gaan jullie thuis zeggen? Over Nederland? De Roemeense zegt: ‘We will tell our village of the miracles of God that we’ve seen.’ We gaan de grote daden van God verkondigen.

Modern kerstverhaal in Emmeloord

De auto wordt gestart. ‘Hebben ze de envelop met geld al?’, roept de domineesvrouw. De dominee schrikt, trekt wat wit weg, hobbelt snel naar binnen en komt zwaaiend terug met een envelop. Die hadden ze nog niet gegeven, je kunt nooit weten. Dan vertrekt het stel. En sindsdien is er niets meer van hen vernomen. Maar in Emmeloord heerst een beetje vrede.

Er kwamen drie door het leven wijs geworden mensen uit het Oosten. Als geschenken brachten ze een huurschuld, een lege maag en een lege tank. Het lichaam van Christus ter plaatse nam de geschenken dankbaar aan. En boven de niet meer ploffende Volvo die diep door zijn vering gezakt terugreed naar een plaatsje in Roemenië, dicht bij de grens met Servië klonk het zachtjes: ‘Ere zij God in de hemel en vrede op aarde bij de mensen des welbehagens.’

Eén reactie op “Modern kerstverhaal | Met z’n allen voor 1 euro het schip in?”

  1. Jammer van het taalgebruik. Verder een mooi verhaal. Ik denk ook wel eens dat er bij het inleveren van spullen bij een Kerk, men zelf kleding uitkiest. Onlangs bij de Hema (wat daar verder altijd prima vertoeven is), een Kerstboom zien staan met wat kerstballen erin. En op een paar van die ballen stond een soort tekst van r*t m**r *p met de Kerst (en dan in Engelse vertaling. Wat heeft dat überhaupt met Kerst te maken ? Daar gelaten, zelfs de boom met ballen niet, maar dat is meestal alleen voor de gezelligheid. Wel erg laag om dit te doen, om nog maar te zwijgen over het taalgebruik. Versiering is voor de gezelligheid, maar Kerst behoor je eigenlijk in alle eenvoud te vieren. En dit verhaal is hier mede een groot voorbeeld van.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *