Theologie van de drol

Excuus voor de onsmakelijke titel. In tegenstelling tot wat je misschien denkt, is die zeker niet kinderachtig of grappig bedoeld. Wolter is zelfs uiterst serieus. En vraagt zelfs hulp. 

Ja, dat lees je goed. Deze titel is al sinds enkele jaren de werktitel van een boek dat in mijn hoofd zit. Ik gebruik ook wel als werktitel ‘theologie van de aarde’, maar deze kwam eerst en is gewoon meer recht voor z’n raap.

Als ik daar met mensen over praat, vinden ze het vooral grappig. ‘Haha, theologie en poep!’ Dat begrijp ik best. Theologie is inderdaad een dolkomisch vak. Maar voor mij gaat het tegelijk over een uiterst serieuze zaak. Het gaat over de kern van mijn expeditie hier op Lazarus: God.

En die God, die gaat wat mij betreft over ‘leven’, over ‘zijn’ – lees m’n laatste blogs er maar op na.

Trouwens, dat is niet bepaald mijn eigen ideetje. Dat is wat de hoofdstroom van de christelijke traditie altijd beweerd heeft (daarover later meer).

Theologie die naar een composthoop ruikt

Mijn zoektocht naar God is dus tegelijk een zoektocht naar zijn, naar leven. Een theologie die niet naar leven ruikt, heeft met God niet zo heel veel te maken. Dus mijn theologie ruikt naar bloeiende bloemen en versgebakken brood. Maar nu komt het: als mijn theologie niet ook naar een composthoop ruikt, heeft die met God ook niet zoveel te maken. En trouwens: dat versgebakken brood was niet zo lekker geweest zonder dat gistingsproces, die gecontroleerde vorm van ‘verrotting’, die brood nu eenmaal tot brood maakt.

Op dit punt ben ik nu aangekomen, dit is waar mijn zoektocht naar God me heeft gebracht. Naar de composthoop, de gier en de stront. Ja, lach daar maar even om. Maar ik zeg je: als God niet in de drol is die je dagelijks door het riool spoelt, die krioelende bron van geweldige bacteriën, is hij verder ook nergens te vinden.

Niet beneden zijn niveau

Vind je het nu te plastisch worden allemaal? Vergeet dan in de eerste plaats niet dat ik het hier wel heb over een God die ‘lichaam is geworden’. Een God die het dus niet beneden zijn niveau vond, maar zelfs passend, om mens te worden. Je weet wel, zo’n zak vol darmen met alles wat daarbij komt kijken.

Vergeet ook niet dat God ‘Schepper’ is. De oude Grieken vonden dat een volstrekt aanstootgevende gedachte: dat zoiets heiligs, hoogs en etherisch als God letterlijk z’n handen vuil zou maken aan iets van stof, bloed en stront. Een blasfemische voorstelling waarmee je de idee ‘God’ naar beneden haalt. Dat Joden en christenen dit wél zo zagen, kun je gerust een revolutionaire gedachte noemen. Dat betekent dus dat deze schepping ‘goed’ is. De schepping is een uitdrukkingsvorm van het allerhoogste.

En dus, zou ik zeggen, is de drol ‘goed’. En de composthoop. En de stinkkaas.

Niks aan het handje, denk je misschien. Nou, daar denk ik anders over.

Want zeg ik hierboven in feite niet gewoon: ‘lang leve de fermentatie’? ‘Lang leve de verrotting’? Kortom: ‘lang leve de dood’?

Zonder poep geen mens

Ons leven ‘smaakt’ zo lekker, omdat er een stevige scheut dood doorheen zit. Zonder compost geen groente. Zonder poep geen mens. Zonder evolutieproces van opgaan, blinken en verzinken geen leven. De interne claim van mijn gemijmer is dus dat er zonder dood geen leven is.

Maar hoe verhoudt zich dat tot mijn christelijk geloof? De dood was toch een ‘vijand’ die verslagen moest worden? Niet ‘omarmd’ of zoiets.

Kortom, als ik geloof in de God van leven (en ja, dat doe ik hartstochtelijk), waar geloof ik dan precies in? Wat is ‘leven’? En wat is ‘dood’?

Ik wil er graag over verder denken en doe dat in feite elke dag al, spittend in de tuin of zittend achter een laptop. Maar alsjeblieft, denk eens met me mee. Ik ben heel benieuwd naar jullie mijmeringen of uitgewerkte ideeën hierover. Amateurtheologen, moestuiniers, biologen en stiekeme mede-poep-fetisjisten: leen mij uw stinkende wijsheid!

32 reacties op “Theologie van de drol”

  1. In Rom 8:20 staat dat de schepping ten prooi staat aan zinloosheid omdat God de schepping daaraan onderworpen heeft. Ik vind vooral dat tweede stukje altijd moeilijk te begrijpen, maar heb besloten dat ik denk dat het dit betekent: de schepping is na de zondeval zó fundamenteel anders geworden dat de één z’n dood de ander z’n brood is. Dat leven dood gaat en dat dood doet leven. Als je het zo bekijkt, is de schepping inderdaad best zinloos. Ik denk dat we ons bij de schepping van voor de zondeval (en waarschijnlijk van de nieuwe hemel en aarde) niks kunnen voorstellen omdat wij geen beeld hebben van een perfect ecosysteem zonder dood. En met de link die jij legt, zal ik misschien zelfs moeten concluderen dat de ontlasting van Adam en Eva misschien wel naar bloemetjes rook.

    1. Dank! Tja, ‘een perfect ecosysteem zonder dood’, daar kan ik me idd niets bij voorstellen. Ik vraag me alleen af of dat komt van mijn (menselijke, zondige) beperktheid, of dat wij een te rigide beeld hebben van een historische zondeval.

  2. In Rom 8:20 staat dat de schepping ten prooi staat aan zinloosheid omdat God de schepping daaraan onderworpen heeft. Ik vind vooral dat tweede stukje altijd moeilijk te begrijpen, maar heb besloten dat ik denk dat het dit betekent: de schepping is na de zondeval zó fundamenteel anders geworden dat de één z’n dood de ander z’n brood is. Dat leven dood gaat en dat dood doet leven. Als je het zo bekijkt, is de schepping inderdaad best zinloos. Ik denk dat we ons bij de schepping van voor de zondeval (en waarschijnlijk van de nieuwe hemel en aarde) niks kunnen voorstellen omdat wij geen beeld hebben van een perfect ecosysteem zonder dood. En met de link die jij legt, zal ik misschien zelfs moeten concluderen dat de ontlasting van Adam en Eva misschien wel naar bloemetjes rook.

  3. In Rom 8:20 staat dat de schepping ten prooi staat aan zinloosheid omdat God de schepping daaraan onderworpen heeft. Ik vind vooral dat tweede stukje altijd moeilijk te begrijpen, maar heb besloten dat ik denk dat het dit betekent: de schepping is na de zondeval zó fundamenteel anders geworden dat de één z’n dood de ander z’n brood is. Dat leven dood gaat en dat dood doet leven. Als je het zo bekijkt, is de schepping inderdaad best zinloos. Ik denk dat we ons bij de schepping van voor de zondeval (en waarschijnlijk van de nieuwe hemel en aarde) niks kunnen voorstellen omdat wij geen beeld hebben van een perfect ecosysteem zonder dood. En met de link die jij legt, zal ik misschien zelfs moeten concluderen dat de ontlasting van Adam en Eva misschien wel naar bloemetjes rook.

  4. In Rom 8:20 staat dat de schepping ten prooi staat aan zinloosheid omdat God de schepping daaraan onderworpen heeft. Ik vind vooral dat tweede stukje altijd moeilijk te begrijpen, maar heb besloten dat ik denk dat het dit betekent: de schepping is na de zondeval zó fundamenteel anders geworden dat de één z’n dood de ander z’n brood is. Dat leven dood gaat en dat dood doet leven. Als je het zo bekijkt, is de schepping inderdaad best zinloos. Ik denk dat we ons bij de schepping van voor de zondeval (en waarschijnlijk van de nieuwe hemel en aarde) niks kunnen voorstellen omdat wij geen beeld hebben van een perfect ecosysteem zonder dood. En met de link die jij legt, zal ik misschien zelfs moeten concluderen dat de ontlasting van Adam en Eva misschien wel naar bloemetjes rook.

  5. Dank! Tja, ‘een perfect ecosysteem zonder dood’, daar kan ik me idd niets bij voorstellen. Ik vraag me alleen af of dat komt van mijn (menselijke, zondige) beperktheid, of dat wij een te rigide beeld hebben van een historische zondeval.

  6. Dank! Tja, ‘een perfect ecosysteem zonder dood’, daar kan ik me idd niets bij voorstellen. Ik vraag me alleen af of dat komt van mijn (menselijke, zondige) beperktheid, of dat wij een te rigide beeld hebben van een historische zondeval.

  7. Dank! Tja, ‘een perfect ecosysteem zonder dood’, daar kan ik me idd niets bij voorstellen. Ik vraag me alleen af of dat komt van mijn (menselijke, zondige) beperktheid, of dat wij een te rigide beeld hebben van een historische zondeval.

  8. Volgens mij heb je in je vraag de kern van het evangelie te pakken, namelijk dat vastomlijnde definities onhoudbaar zijn en eenduidigheid de waarheid geen recht doet. Onder andere als ik in de bijbel lees ervaar ik dat mijn ideeën en begrip van hoe het precies zit met God en hoe Hij werkt, steeds in een ander daglicht worden geplaatst of soms (een stukje hardhandiger) aan diggelen worden geslagen. Zodat er steeds weer ruimte ontstaat voor het mysterie van God dat daarmee, en dit klinkt ook weer tegenstrijdig, juist zoveel dichterbij komt en raakt aan mijn leven dan wanneer ik het allemaal één-op-één in mijn vakjes, schema’s en definities kan plaatsen. En zo is het volgens mij ook met de definities van ‘leven’ en ‘dood’. Het één sluit het ander niet uit, maar is er ook niet altijd tegelijkertijd. Het één volgt niet automatisch uit het ander, maar ze kunnen wel in elkaars verlengde liggen. Ze staan lijnrecht tegenover elkaar en gaan hand in hand. Verstoren en versterken elkaar. Kortom, zoek niet naar één antwoord dat klopt maar stel de vragen en laat je verassen door de veelvoud aan antwoorden….

  9. Volgens mij heb je in je vraag de kern van het evangelie te pakken, namelijk dat vastomlijnde definities onhoudbaar zijn en eenduidigheid de waarheid geen recht doet. Onder andere als ik in de bijbel lees ervaar ik dat mijn ideeën en begrip van hoe het precies zit met God en hoe Hij werkt, steeds in een ander daglicht worden geplaatst of soms (een stukje hardhandiger) aan diggelen worden geslagen. Zodat er steeds weer ruimte ontstaat voor het mysterie van God dat daarmee, en dit klinkt ook weer tegenstrijdig, juist zoveel dichterbij komt en raakt aan mijn leven dan wanneer ik het allemaal één-op-één in mijn vakjes, schema’s en definities kan plaatsen. En zo is het volgens mij ook met de definities van ‘leven’ en ‘dood’. Het één sluit het ander niet uit, maar is er ook niet altijd tegelijkertijd. Het één volgt niet automatisch uit het ander, maar ze kunnen wel in elkaars verlengde liggen. Ze staan lijnrecht tegenover elkaar en gaan hand in hand. Verstoren en versterken elkaar. Kortom, zoek niet naar één antwoord dat klopt maar stel de vragen en laat je verassen door de veelvoud aan antwoorden….

  10. Volgens mij heb je in je vraag de kern van het evangelie te pakken, namelijk dat vastomlijnde definities onhoudbaar zijn en eenduidigheid de waarheid geen recht doet. Onder andere als ik in de bijbel lees ervaar ik dat mijn ideeën en begrip van hoe het precies zit met God en hoe Hij werkt, steeds in een ander daglicht worden geplaatst of soms (een stukje hardhandiger) aan diggelen worden geslagen. Zodat er steeds weer ruimte ontstaat voor het mysterie van God dat daarmee, en dit klinkt ook weer tegenstrijdig, juist zoveel dichterbij komt en raakt aan mijn leven dan wanneer ik het allemaal één-op-één in mijn vakjes, schema’s en definities kan plaatsen. En zo is het volgens mij ook met de definities van ‘leven’ en ‘dood’. Het één sluit het ander niet uit, maar is er ook niet altijd tegelijkertijd. Het één volgt niet automatisch uit het ander, maar ze kunnen wel in elkaars verlengde liggen. Ze staan lijnrecht tegenover elkaar en gaan hand in hand. Verstoren en versterken elkaar. Kortom, zoek niet naar één antwoord dat klopt maar stel de vragen en laat je verassen door de veelvoud aan antwoorden….

  11. Volgens mij heb je in je vraag de kern van het evangelie te pakken, namelijk dat vastomlijnde definities onhoudbaar zijn en eenduidigheid de waarheid geen recht doet. Onder andere als ik in de bijbel lees ervaar ik dat mijn ideeën en begrip van hoe het precies zit met God en hoe Hij werkt, steeds in een ander daglicht worden geplaatst of soms (een stukje hardhandiger) aan diggelen worden geslagen. Zodat er steeds weer ruimte ontstaat voor het mysterie van God dat daarmee, en dit klinkt ook weer tegenstrijdig, juist zoveel dichterbij komt en raakt aan mijn leven dan wanneer ik het allemaal één-op-één in mijn vakjes, schema’s en definities kan plaatsen. En zo is het volgens mij ook met de definities van ‘leven’ en ‘dood’. Het één sluit het ander niet uit, maar is er ook niet altijd tegelijkertijd. Het één volgt niet automatisch uit het ander, maar ze kunnen wel in elkaars verlengde liggen. Ze staan lijnrecht tegenover elkaar en gaan hand in hand. Verstoren en versterken elkaar. Kortom, zoek niet naar één antwoord dat klopt maar stel de vragen en laat je verassen door de veelvoud aan antwoorden….

  12. stervend leven wij nog duizendmaal verder, draagt ons leven vrucht in de ander…
    Het zaad dat in de akker valt sterft en bloeit door..een kringloop dus in groot en klein, cirkels die ons dichter bij God brengen naar mate we verder durven sterven?!?

    1. Tempting… in zekere zin. Met het woord ‘kringloop’ heb ik zelf echter niet meer het idee dat ik me nog binnen het christelijk geloof bevind. Al hebben we als christenen het heil wel eens te individualistisch benaderd, toch denk ik ook gewoon dat jij en ik er voor God toe doen als de unieke personen die we zijn. En dat we dat blijven door de dood heen…

      1. Kan ik me voor stellen, ik heb het dan ook niet over het recyclen van zielen. Ik geloof dat God creatief genoeg is om steeds nieuwe en unieke individuen te creeren. Maar om in te gaan op wat je zegt over een kringloop… als we kijken naar de seizoenen is er bijvoorbeeld al een cirkelvorminge beweging te zien en ook zien we in het aramese/Hebreeuwse (?) manier van denken dat er steeds een diepere betekenis zit achter een verhaal of discussie. Er is dus niet 1 goede betekenis van iets (westers denken) maar iedere betekenis van een verhaal leidt weer tot een volgende vraag of een dieper kennen van God. Zij zien dat als een cirkelvormig proces (kringloop) dat als het goed is steeds dichter leid tot de bron, God dus. En het geeft lucht en ruimte om als individu God te ervaren in je leven 😉

        1. Ah, ja. Zeker. Dat cirkelen als steeds weer opnieuw de weg gaan van sterven en opstaan met Christus. Dank voor je inzicht.

  13. stervend leven wij nog duizendmaal verder, draagt ons leven vrucht in de ander…
    Het zaad dat in de akker valt sterft en bloeit door..een kringloop dus in groot en klein, cirkels die ons dichter bij God brengen naar mate we verder durven sterven?!?

  14. stervend leven wij nog duizendmaal verder, draagt ons leven vrucht in de ander…
    Het zaad dat in de akker valt sterft en bloeit door..een kringloop dus in groot en klein, cirkels die ons dichter bij God brengen naar mate we verder durven sterven?!?

  15. stervend leven wij nog duizendmaal verder, draagt ons leven vrucht in de ander…
    Het zaad dat in de akker valt sterft en bloeit door..een kringloop dus in groot en klein, cirkels die ons dichter bij God brengen naar mate we verder durven sterven?!?

  16. Tempting… in zekere zin. Met het woord ‘kringloop’ heb ik zelf echter niet meer het idee dat ik me nog binnen het christelijk geloof bevind. Al hebben we als christenen het heil wel eens te individualistisch benaderd, toch denk ik ook gewoon dat jij en ik er voor God toe doen als de unieke personen die we zijn. En dat we dat blijven door de dood heen…

  17. Tempting… in zekere zin. Met het woord ‘kringloop’ heb ik zelf echter niet meer het idee dat ik me nog binnen het christelijk geloof bevind. Al hebben we als christenen het heil wel eens te individualistisch benaderd, toch denk ik ook gewoon dat jij en ik er voor God toe doen als de unieke personen die we zijn. En dat we dat blijven door de dood heen…

  18. Tempting… in zekere zin. Met het woord ‘kringloop’ heb ik zelf echter niet meer het idee dat ik me nog binnen het christelijk geloof bevind. Al hebben we als christenen het heil wel eens te individualistisch benaderd, toch denk ik ook gewoon dat jij en ik er voor God toe doen als de unieke personen die we zijn. En dat we dat blijven door de dood heen…

  19. Kan ik me voor stellen, ik heb het dan ook niet over het recyclen van zielen. Ik geloof dat God creatief genoeg is om steeds nieuwe en unieke individuen te creeren. Maar om in te gaan op wat je zegt over een kringloop… als we kijken naar de seizoenen is er bijvoorbeeld al een cirkelvorminge beweging te zien en ook zien we in het aramese/Hebreeuwse (?) manier van denken dat er steeds een diepere betekenis zit achter een verhaal of discussie. Er is dus niet 1 goede betekenis van iets (westers denken) maar iedere betekenis van een verhaal leidt weer tot een volgende vraag of een dieper kennen van God. Zij zien dat als een cirkelvormig proces (kringloop) dat als het goed is steeds dichter leid tot de bron, God dus. En het geeft lucht en ruimte om als individu God te ervaren in je leven 😉

  20. Kan ik me voor stellen, ik heb het dan ook niet over het recyclen van zielen. Ik geloof dat God creatief genoeg is om steeds nieuwe en unieke individuen te creeren. Maar om in te gaan op wat je zegt over een kringloop… als we kijken naar de seizoenen is er bijvoorbeeld al een cirkelvorminge beweging te zien en ook zien we in het aramese/Hebreeuwse (?) manier van denken dat er steeds een diepere betekenis zit achter een verhaal of discussie. Er is dus niet 1 goede betekenis van iets (westers denken) maar iedere betekenis van een verhaal leidt weer tot een volgende vraag of een dieper kennen van God. Zij zien dat als een cirkelvormig proces (kringloop) dat als het goed is steeds dichter leid tot de bron, God dus. En het geeft lucht en ruimte om als individu God te ervaren in je leven 😉

  21. Kan ik me voor stellen, ik heb het dan ook niet over het recyclen van zielen. Ik geloof dat God creatief genoeg is om steeds nieuwe en unieke individuen te creeren. Maar om in te gaan op wat je zegt over een kringloop… als we kijken naar de seizoenen is er bijvoorbeeld al een cirkelvorminge beweging te zien en ook zien we in het aramese/Hebreeuwse (?) manier van denken dat er steeds een diepere betekenis zit achter een verhaal of discussie. Er is dus niet 1 goede betekenis van iets (westers denken) maar iedere betekenis van een verhaal leidt weer tot een volgende vraag of een dieper kennen van God. Zij zien dat als een cirkelvormig proces (kringloop) dat als het goed is steeds dichter leid tot de bron, God dus. En het geeft lucht en ruimte om als individu God te ervaren in je leven 😉

  22. Ah, ja. Zeker. Dat cirkelen als steeds weer opnieuw de weg gaan van sterven en opstaan met Christus. Dank voor je inzicht.

  23. Ah, ja. Zeker. Dat cirkelen als steeds weer opnieuw de weg gaan van sterven en opstaan met Christus. Dank voor je inzicht.

  24. Ah, ja. Zeker. Dat cirkelen als steeds weer opnieuw de weg gaan van sterven en opstaan met Christus. Dank voor je inzicht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *