Ga alsjeblieft aan de slag met dat signaal van #Metoo

Laat het gesprek over #metoo niet verstommen, zegt eindredacteur Marieta. Niet in de maatschappij, niet in de kerk. Want er moet nu écht wat gebeuren, dat blijkt wel uit het nieuws over House of Heroes in de afgelopen week. 

Heb jij je de afgelopen weken ook afgevraagd wanneer je te maken hebt gehad met ongewenste intimiteiten? Ik wel. Ik merkte dat het ongeveer het eerste was wat ik me afvroeg bij het horen en zien van alle verhalen die #Metoo meekregen. En ja #Metoo. Van in m’n kruis gegrepen worden in een kroeg tot een nare stalking waarvan ik aangifte moest doen.

Ik kan niet stil blijven

Toch heb ik het niet getweet, of me uitgesproken. Ik geloof niet zo in een #, heb dan toch last van schaamte, zit niet te wachten op een zielig stigma en ik vind mijn verhaal vele malen minder erg dan dat van mensen wiens leven is getekend door heftigere vormen van ongewenst seksueel gedrag.

Ik heb inmiddels spijt dat ik niks van me heb laten horen. Dat begon toen ik deze week in mijn tijdlijn de berichten tegenkwam dat ‘vrouwen niet zo moeten zeuren’ en dat ‘mannen ook best bedankt mogen worden voor de sjeu die ze geven aan het versierspel’. Mocht jij diegene zijn die dit nog serieus hardop zegt dan heb je écht niets van de afgelopen weken begrepen, ondanks de legio kansen die je hebt gehad. Lees dit stuk dan even uit en ga je schamen over je onkunde en onbegrip.

Ja, ook in de kerk

Mijn spijt sloeg om in woede toen ik een aantal andere nieuwsberichten las. Allereerst was daar een ingezonden stuk dat ik las op The Washington Post. Daarin vroeg de schrijfster zich af waarom de interreligieuze website Patheos.com een platform geeft aan Mark Driscoll. Deze voormalige voorganger van de Mars Hill Church vond het namelijk normaal om vrouwen te omschrijven als ‘penis homes’ en deed veelvuldig nogal dubieuze uitspraken over het bekijken van porno of orale seks. Lees nog even de opsomming in The Washington Post, daar vind je ze op een rijtje. Ze zijn misselijkmakend en creëren een voedingsbodem voor grensoverschrijdend gedrag.

Driscoll werd in 2014 ontslagen na beschuldigingen van het misbruik van kerkfondsen. Daarnaast zou hij plagiaat hebben gepleegd, mensen hebben weggepest en een ongezond ego hebben ontwikkeld. Ondanks alles krijgt de man nog steeds podium in Amerika. Ik noem hem hier omdat hij ook in Nederland bewonderaars heeft, die zijn verheerlijking van ‘mannelijkheid’ omarmen.

Onder de kerkelijke ‘mantel der liefde’

Voor problematische situaties in de kerk hoeven we helaas de grens niet over. Zo publiceerde journalist Karel Smouter deze week een schokkend verhaal over seksueel misbruik binnen House of Heroes, de kerk van Mattheus van der Steen. De kerk had de melding van misbruik onder de pet gehouden uit angst voor beschadiging van hun imago. Gelukkig deed het slachtoffer aangifte. De rechter zou deze week een uitspraak doen, na twee jaar tijd, maar zag daarvan af. Er was aanvullend onderzoek nodig naar de verdachte.

Het is niet de eerste keer dat er misbruik in een kerk plaatsvindt. Het is ook niet de eerste keer dat dit misbruik in de doofpot wordt gestopt, met alle verschrikkelijke gevolgen van dien. Vaak kan een dader daardoor juist nog jarenlang z’n gang gaan. Dit gebeurde ook in de kerk van mijn jeugd – geen obscure pinksterclub, maar een degelijke traditionele gemeente.

Het moet een veilige plek zijn

Verhalen over misbruik zijn schrijnend, en ze doen bij mij nog extra pijn als ze plaatsvinden in een kerk. Juist die kerk waar kwetsbare mensen veilig moeten zijn, mogen onder geen enkel beding plekken worden van onbetrouwbaarheid en beschadiging. Daarom moeten we ons uitspreken, ook als je (gelukkig) niet te maken hebt gehad met ongewenste intimiteiten.

Ik hoop echt dat elke kerk, christelijke organisatie of geloofsgemeenschap serieus met het signaal van #Metoo aan de slag gaat en dat het niet van de agenda verdwijnt als de aandacht voor hashtag de komende weken afneemt. Stel protocollen op, zorg dat er vertrouwenspersonen zijn waar slachtoffers terecht kunnen. En vooral: probeer te voorkomen dat er onveilige situaties ontstaan. De organisatie In veilige handen geeft daarvoor goede tips.

Spreek je uit

Dominee Janneke Nijboer gaf deze week al het voorbeeld. Ze vertelde haar verdrietige #Metoo verhaal in onder andere in NRC en Nieuwsuur en sneed daarmee ook in haar kerk, de PKN, het thema aan. In de hoop een veilige kerk te creëren en met elkaar na te gaan denken hoe we een veilige omgeving voor elkaar kunnen zijn. Want die veilige kerk, die moeten we met elkaar gaan maken.

Ook als individu kun je hiermee aan de slag. Hanna van der Horst is verantwoordelijk voor Resister, een initiatief van Tear, dat geweld tegen vrouwen (en ook mannen) wil stoppen. Ongewenste seksuele intimiteiten zijn hier een onderdeel van. Zij geeft een aantal heel praktische tips:

  1. Het begint vaak ‘onschuldig’, met een schuine opmerking op een verjaardag, vergadering of kerkclub. Vaak kunnen woorden al zorgen voor een onveilig gevoel. Blijf je dan zwijgen of spreek je je uit?
  2. Signaleren is het allerbelangrijkste. Heb je het gevoel dat er iets aan de hand is bij iemand, praat dan met diegene. Slachtoffers zullen niet makkelijk uit zichzelf hierover beginnen, daarvoor is te veel schaamte. Wellicht kun jij diegene over de drempel helpen.
  3. Bel de politie als je met geweld of misbruik wordt geconfronteerd.

Een misstand móét aan het licht worden gebracht. Hanna: ‘Alleen die openheid kan zorgen voor waardeherstel van het slachtoffer. Dan kan een mensenleven geheeld en hersteld worden.’ Laten we dat ter harte nemen en zorg dragen voor elkaar, voor onze kinderen, voor de kwetsbaren en de gebrokenen. Laten we met een grote groep mensen onze mond blijven opendoen en actie blijven ondernemen. Laat het signaal dat op dit moment massaal wordt afgegeven leiden tot een echte verandering.


Hulp nodig?

Heb je ook te maken gehad met grensoverschrijdend seksueel gedrag? Naast Slachtofferhulp zijn er ook christelijke organisaties waar je veilig terecht kunt met je verhaal. Bijvoorbeeld bij ikmeldhet.nl (en daarvoor hoef je niet reformatorisch te zijn).

Heb je te maken met misbruik in een machtssituatie binnen de kerk, bijvoorbeeld door een dominee, voorganger of pastoraal werker dan kun je ook een melding maken: bij de SMPR, het Meldpunt Misbruik RKK. In dit artikel vind je nog meer organisaties.

Wil je je inzetten?

Meer info over Resister vind je hier. Daar kun je ook meedoen aan een speciale enquête waarmee Tear inzicht wil krijgen in het gebruik van geweld tegen vrouwen in christelijk Nederland en de rol van de kerk hierin.

3 reacties op “Ga alsjeblieft aan de slag met dat signaal van #Metoo”

  1. Beste Marieta,
    Bedankt voor je artikel, maar waarom spreek je van -een obscure pinkstergemeente – en – een degelijke
    traditionele kerk- helaas vinden sexuele zonden in alle kerken plaats, weet wel dat een kerk een plaats moet zijn waar zondaren terecht kunnen.
    Als jouw traditionele kerk zo zuiver is dan zullen er wel weinig zondaren komen.

  2. Beste Harry, ik geloof dat we hetzelfde bedoelen. Ik noem juist de twee voorbeelden om aan te geven dat het in elke gezindte voorkomt. In pinksterkringen, maar ook in traditionele kerken.

  3. Wat hebben we aan dit betoog? Niet zo heel veel als dit platform alleen wordt gebruikt om aan te geven dat we pleisters moeten plakken. Marielle had er goed aan gedaan een laagje dieper te gaan: God heeft regels bedacht zodat mannen en vrouwen binnen een door God bepaalde relatievorm zou leven tot Zijn Eer. Maar de mens besloot dat Vrijheid, Gelijkheid en broederschap betere uitgangspunten waren. Daarom is de TV nu vol van de meest vreemde datingprogramma’s, accepteren we second love billboards langs onze snelwegen en roepen we als christenen nauwelijks meer dat het zou moeten gaan zoals God het bedoelt had. Kortom: wat krom is vinden we recht en wat recht is krom. Maar als dat kromme nog krommer wordt dan krijgen we te maken met de consequenties. Die consequenties voorkomen we niet door protocollen en openheid. We betalen als maatschappij de prijs voor het “van God los zijn”. En wat is onze reactie: nog meer protocollen, we moeten gender-neutraal worden, we moeten iedereen vrijheid geven. Het lijkt wel het Oude Testament, waar ze destijds ook de consequenties van hun “van God los zijn” aan den lijve ervaarden. Misschien moeten christenen daar dus meer aandacht aangeven, dan alleen maar mee te jammeren met degene die boos zijn over de consequenties. (en daarmee wil ik niet zeggen dat we zeker ook de consequenties moeten bestrijden)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *