Niets blijft

Rikko geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Niets blijft – PopUpGedachte dinsdag 28 november

De ochtend is koud en donker en de teksten zijn onheilspellend. En daar zit ik dan. M’n handen te warmen aan een kop thee, terwijl de radiator zich langzaam tikkend vult met warm water en ik hoop dat het hier binnen een tiental minuten wat aangenamer zal zijn. En ik wacht op een gedachte, een popupgedachte. Iets wat zichzelf omhoogduwt uit de onheilspellende teksten vanochtend en waar ik de dag mee in kan. Of het komt? Dat weet niemand, misschien is er niets vandaag. Ik ben dan in elk geval alvast begonnen met schrijven. Alvast beginnen, überhaupt een thema hoor.

Prima hoor zo’n punt op de horizon

Gisteravond stond ik nog voor een groep studenten die zich afvroegen hoe dat zit met ‘Gods leiding’, het idee dat er een God is die je leven leidt. En als belangrijkste conclusie in mijn werken en lezen in de afgelopen jaren ontdek je zoiets als goddelijke leiding niet door de te wachten en te luisteren, maar door te doen en te leren. Dat wat ik moet gaan doen in het leven is iets wat ik nu nog niet kan bedenken, omdat het waarschijnlijk nog niet bestaat. En bestaat het al wel; een bepaalde baan, of een bepaalde mijlpaal halen – dan zal het bij aankomst bij die mijlpaal of in die baan totaal anders voelen dan ik me had voorgesteld. En dan wist is het dus toch niet.

Dat wat ik dacht te begrijpen toen ik er op afkoerste, dat bestond niet. De partner die ik zocht, bestond niet. En degene die ik vond, had ik niet kunnen bedenken. De baan die ik heb, bestond niet. In mijn geval heel letterlijk, want gemeentestichting is nogal nieuw en in deze context op deze manier helemaal. Maar ik gok dat ook degene die rechter wilde worden uiteindelijk aankomt in de rechtbank en moet constateren dat het heel anders is dan hij of zij had voorgesteld. En daarmee hebben we een soort zelfde verrassing, en een soort zelfde niet-weten. Prima hoor zo’n punt op de horizon, als dat je helpt. Maar bij aankomst zal het altijd iets anders zijn dan waar je op afging.

Het hele ‘gewoon’ bestaat niet meer

Wat betekent dat je misschien net zo goed trouw kunt doen wat je voor de kop komt, omdat je gewoon niet weet wat morgen brengt. Hoe de wereld is, wie jij bent en hoe de hazen lopen. Concreetste voorbeeld daarvan voor mij is dat je pas als je vegetarisch gaat eten, lijkt te kunnen ontdekken hoe verrot de vleesindustrie in elkaar zit. Zo ging het bij ons. Eerst maar doen, niet strikt, maar gewoon een beetje.

En dan steeds een stukje meer en ondertussen groeit door lezen en algemene kennis het besef dat het wel een heel moeilijk verhaal wordt om gewoon weer vlees te eten. Sterker nog: dat hele ‘gewoon’ bestaat niet meer. Terwijl het nogal een solide gebouw was. Want vlees at je en die samengeknepen-billen-moralisten moeten niet zo moeilijk doen.

Het vergde geen studie, maar alvast doen om tot andere gedachten te komen. Niet dat je die gedachten wilde, maar ze konden opeens een plek krijgen. Omdat we het als mensen blijkbaar niet goed kunnen verteren als we volop bezig zijn met plezierige dingen die mogelijk slecht zouden zijn. Dan gaan we dat relativeren, dat zogenaamd slechte. Of dat nu zwarte piet is of vet veel vlees eten. Pas als we ermee beginnen op te houden, uit allerlei overwegingen, kan de gedachte postvatten dat het eigenlijk van de zotte is hoe we met die pietenschmink, oorbellen en legbatterijen omgaan.

Ontzag en vertrouwen in instituten heeft niet zoveel zin

Dat zei ik gisteren. En vandaag worden in de bijbelteksten vanochtend imposante gebouwen afgebroken. Alsof het niets is. ‘Sommigen merkten op’, staat er hoe de tempel daar prijkte met fraaie stenen en wijgeschenken, maar Jezus zei: ‘wat ge daar ziet, er zal een tijd komen, dat er geen steen op de andere gelaten zal worden, alles zal verwoest worden.’

Dat was een accurate voorspelling. In 70 na Christus werd het met de grond gelijkgemaakt door Romeinse heersers die de opstandigheid van dat eigenwijze joodse volkje meer dan zat waren. Maar hij is volgens mij niet de horoscoop van de tempel aan het trekken hier, of politiek aan het bedrijven. Ontzag en vertrouwen in instituten van statuur heeft niet zoveel zin. Vastomlijnde zekerheden over hoe het in elkaar zit, wat je toekomst is en hoe het zal lopen, hebben geen grond.

In het boek Daniël moet deze jonge profeet aan Koning Nebukadnessar, een soort tsaristische Poetin met enorme macht, uitleggen dat het koninkrijk van hemzelf dan wel mag glimmen als goud, maar dat het volgende al minder glimt. Het volgende nog minder en uiteindelijk alles zal verpletterd en verbrijzeld worden door een nieuwkomer. Niet een nieuw beeld, nieuw goud, een andere koning. Maar de koning droomde van een groot beeld, van wie hijzelf het hoofd was. En dan ‘terwijl u toekeek, werd er een steen losgekapt, zonder dat er een mensenhand aan te pas kwam. De steen vergruizelde het beeld.’

Hoopvol zonder utopisch te zijn

Weinig is zeker. En machtsevenwicht en stabiliteit zijn niet te berekenen. Wat er morgen gebeurt, weet niemand. Al proberen we crises te voorspellen en koopkracht alvast uit te stippelen, niets is zeker. Behalve vandaag. En dus is het relevanter om me vandaag af te vragen hoe ik een goed mens ben. Want dat blijft. In elke omstandigheid. Zorgzaam, liefdevol, bereid om het falen in de ogen te kijken. In het besef van eigen kwetsbaarheid en zo meer.

Dan kan de tempel verkruimelen en de baan die je zocht in rook opgaan. En dat is dan pijnlijk. Maar dat is het dan. Die bijbelse teksten doen altijd een poging extreem realistisch te zijn zonder cynisch te worden. En hoopvol zonder utopisch te zijn. Ik vind dat mooi. Niet altijd even makkelijk. Tijd voor koffie en een nieuwe dag. Goeds.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *