Niet alleen goede raad is duur

Rikko Voorberg geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Niet alleen goede raad is duur – PopUpGedachte Woensdag 8 november

Filemon vroeg het in een interview op Radio 1. Wat ik vond van het feit dat we een christelijk land waren met een christelijke cultuur. En ik geloof het niet, het kan niet. Ik weet nog niet helemaal waarom, maar Abraham Kuyper zei het ooit. En ik vind hem met het groeien van de nationalistische tendensen in Nederland steeds relevanter worden. Hij zei: ‘Er is geen term vatbaarder voor misverstand dan de term christelijk buiten het erf van de kerk.’

Geen cultureel verhaaltje waarmee je kunt zwaaien

Ergens vreemd voor een man die aan de basis stond van de verzuiling. Die een universiteit oprichtte, een krant, een politieke partij, minister-president werd, allemaal gedreven door zijn geloof. Maar hij was er diep van overtuigd dat de kern van dat hele christelijke verhaal niet een cultureel verhaaltje was waarmee je kon zwaaien. Dat een universiteit niet christelijk kon zijn, behalve in de mate waarin het zich schikte in de orde der dingen, onder een open hemel in besef van eigen kleinheid.

Maar dat was niet per se christelijk, in de zin van Jezus volgen of geloven. Het was algemene kennis. Algemene genade, zou hij het noemen. Een christelijke cultuur mist twee dingen: 1. Christelijkheid, want alleen mensen volgen Jezus van Nazareth. 2. Besef van wat christelijk is, want als voorvoegsel van cultuur heeft het geen bestaansrecht.

Eerst de kosten berekenen

Ik noem het vanwege de eerste zinnen van de lezing van vanochtend: Toen talloze mensen met Jezus meetrokken, keerde hij zich om en zei: ‘Als iemand naar mij toekomt, die zijn vader en moeder, zijn vrouw en kinderen, zijn broers en zusters, ja zelfs zijn eigen leven niet haat, kan hij mijn leerling niet zijn.’ En dan weidt hij uit over het feit dat het misschien tijd wordt om even de kosten te berekenen van het volgen van hem. En dat het geen zin heeft hem nu te volgen als je al weet dat je niet bereid bent de ultieme prijs te betalen. ‘Zo kan niemand van u mijn leerling zijn, als hij zich niet losmaakt van al wat hij bezit.’

Het klinkt als de gemiddelde sekteleider. Ik heb niet zoveel ervaring, maar die wil lichaam, ziel en geest hebben – binnenhalen, binnenharken en belooft daarvoor de hemel. Zodat hij jou kan bezitten. Zodat zijn of haar macht en status als goeroe bevestigd is. Hier lijkt net iets anders aan de hand, want Jezus van Nazareth is niet op weg naar status, maar naar de verdommenis, letterlijk. En hij wil niet echt iemand bezitten, maar gaat all the way voor de leerlingen met wie hij intensief optrekt. Voetenwassen en alles. En dan toch deze absurde veeleisende tekst.

Ze zijn toch niet bereid om te gaan waar hij gaat

Ik kan het niet anders begrijpen dan vanuit dat eerste zinnetje: ‘Toen talloze mensen met Jezus meetrokken’. Jezus wil ze kwijt. Hij wil ze dumpen. Hij wil dat ze teruggaan naar huis en lekker hun eigen dingetje gaan doen. Ze zijn toch niet bereid om te gaan waar hij gaat. Kunnen ze beter meteen rechtsomkeert maken. Jezus is dat christus-volgen van die hele doorsnee groep hartstikke zat.

En komt met een paar goeroe-teksten waarvan komende generaties, mij incluis, denken: ‘doe ff normaal’. En waar ik pas bij derde instantie begrijp dat hij geen haat predikt, maar dat gehobby met zijn verhaal niet wil. Geen christelijke cultuur, geen: die man is een echte christen hoor. En dat dit dan betekent dat hij of zij een goed mens is.

Kapitalisme, individualisme en christelijkheid

Europa is absoluut niet christelijk. Goed, het is sterk beïnvloed door het verhaal. Maar kijk even wat er gebeurt. Buma wil christelijkheid behouden ten opzichte van kapitalisme, maar het hele Europa heeft alles te maken met kapitalisme en individualisme. Dat moet je in één adem noemen met de christelijkheid van Europa als je Europa wil definiëren. En als je kapitalisme, individualisme en christelijkheid in één adem kunt noemen, dan moet je toch even gaan nadenken. Of dat wat je beschrijft is toch niet kapitalistisch of individualistisch óf het is niet christelijk.

Ik opteer voor dat laatste, zeker na de fijne Paradise Papers. Mooie naam trouwens in dat verband. Paradise Papers, een verslag van het eten van verboden vruchten. Allerlei mensen die eerst nog vrolijk rond paradeerden, verbergen zich nu in de bosjes, want ze schamen zich. Terecht. En nog wijzen naar een ander, dat het niet hun schuld is. Oudste zonde is here to stay.

Screw dat idee van een christelijke cultuur en christelijk Europa

Voor nu. Screw dat idee van een christelijke cultuur en christelijk Europa. Deze tekst is op maat gemaakt voor hen die dat verdedigen. Als je niet bereid bent om de grond waarop je loopt achter je te laten, de vlag die je liefhebt te verbranden, de liederen die je zingt weg te kieperen en de rijkdom die je vindt dat je hebt opgebouwd door hard werken en zuinig te leven volkomen op het spel te zetten, forget it met je christelijkheid.

En ik ben daar niet toe bereid. Soms even. Ik zou het willen, maar ik ben het niet. Niet zomaar. En dat maakt dat ik mezelf schoorvoetend christen noem. Jezus volgen moet schoorvoetend, verlangend – dat ook, maar in het besef dat het veelgevraagd is. En dat het afzien is, in letterlijke zin. Afzien, de hele tijd. ‘Je krijgt er zoveel voor terug’ zeggen ouders met kinderen. Zou kunnen, maar het kost je ook alles. Aldus Jezus van Nazareth: Vólg me niet zo. Of beter: Volg me niet zó.

Vergaand en prachtig

Paulus schrijft vanochtend en daar sluit ik mee af: ‘Zorg dat u niemand iets schuldig bent, uw enige schuld blijve de onderlinge liefde.’ Dat is vergaand. En prachtig. Maar wel vergaand.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.

Eén reactie op “Niet alleen goede raad is duur”

  1. Jammer van het taalgebruik. Idd. individualisme kapitalisme, en macht maakt meer kapot dan je lief is. Zo ook alles op een hoop willen gooien, iedereen hetzelfde denken en beleven. Daar schuilt een heel groot gevaar achter. En dit kan vroeg of laat nooit goed blijven gaan. Gevolg misschien ? iets van armoede, rampen, tegenspoed, etc… Dit is meestal het gevolg van koste wat kost ‘eigen zinnen’ door willen drukken. Nederland (net zoals overigens vele andere landen), was eens ‘Christelijk’. Christen leren worden betekent heel veel. Dat is alles achter je leren laten, en o.a. om leren zien naar weduwen, wezen, en mensen die het zwaar en moeilijk hebben. Mensen die in armoede leven. We houden nog (steeds) vast aan bepaalde wereldse structuur. Maar de opdracht en uitdaging ligt daar om het (steeds meer) los te leren laten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *