Vrede moet je doen, en je moet ergens beginnen

Rikko viert vanavond op een bijzondere manier Kerst: met gelovigen, agnosten, moslims en joden. Heiligschennis? Dan bevindt hij zich in ieder geval in goed gezelschap… 

Vanavond, op deze zaterdagavond, komt in een buurttheatertje in Amsterdam een bont gezelschap bijeen. Ze hebben allemaal zelf eten meegenomen. Er is een groepje Amsterdammers, maar komen ook vluchtelingen uit Duitsland, of eigenlijk uit Al-Qaidagebied in Irak, die onderdak gevonden hebben in Duitsland. Ook komt er een gezin uit Ouderkerk, vorig jaar nog woonachtig in Syrië, een Marokkaanse moslima uit Nieuw-West, een journalist die in Egypte tien jaar gevangenisstraf wacht, een paar joodse jonge mensen uit Amsterdam en Rotterdam en een Roemeense dakloze die in de stad tijdelijk onderdak heeft gevonden. Gelovigen, agnosten, kunstenaars, onderwijzers, kerkelijk werkers: het is een allegaartje en ze schuiven aan bij wat we het KerstmiX-diner hebben gedoopt.

Geheim tussen jou en het goddelijke

Straks als de maaltijd begint, zal de Joodse Rotterdammer de Hawdalah-ceremonie met ons doen, het rituele einde van de sabbat en het begin van de nieuwe week. Het is tenslotte zaterdag. Wie zullen er meezingen en de geurige kruiden doorgeven? Wiens ogen zullen glanzen en wie zal er onrustig schuifelen in zijn of haar stoel?
Niet lang daarna zal een jonge moslim ons uitnodigen voor de Salat, het islamitische gebed. Ik had hem vooraf gevraagd of iedereen mee mocht doen, wat ze ook geloofden. Of vrouwen ook mee konden doen. ‘Natuurlijk!’, zei hij, ‘alsof geloof onderscheid maakt naar geslacht. En wat je bidt, tot wie jij je richt, is een geheim tussen jou en het goddelijke.’ Uiteindelijk wordt er ook brood gebroken en wijn geschonken met een verwijzing naar die derde traditie die voortkomt uit de schoot van Abraham.

Er zal worden geschonken en geklonken, gevierd en bevraagd, gezocht, gevonden en getwijfeld. In die ene ruimte, rond die ene tafel, zullen hedendaagse kloven in de samenleving niet worden ontkend, maar wel overbrugd. De een zal vol overgave oversteken, de ander zal aan de eigen kant blijven hangen. Maar het zal gebeuren.

Vrede op een onorthodoxe wijze

Heiligschennis zou iemand kunnen zeggen. En dat klopt. Dat was die baby ook. Die was ook niet zo goed terechtgekomen, in die stal, enzo. En die wijzen uit Oosten, waren die kosher? Dat kind kwam vrede brengen op nogal onorthodoxe wijze. Ze zeiden dat hij de religie ondermijnde en onrust veroorzaakte. Hij had er bijzonder goede theologische redenen voor, maar die hoorde je pas als je doorvroeg. Zo op het eerste gezicht was het allemaal wat oppervlakkig. Wat gutmenscherig ook, met die hoeren en tollenaars.

Wij zijn Jezus niet. En het kan dat we het achteraf allemaal verkeerd gezien hebben. Maar wat écht niet kan, is wegkijken – of wijzen naar een ander –  als een samenleving zondebokken schept en als religie gebruikt wordt om de voordeur af te grendelen in plaats van te openen. Vrede moet je doen en je moet ergens beginnen. Wij beginnen deze Kerst hier, in dit theater.

Eén reactie op “Vrede moet je doen, en je moet ergens beginnen”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *