Mannen met macht en bijbelse scepsis

Rikko geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag.

Mannen met macht, ja ja. Het zal wel. – PopUpGedachte 7 december

Een vinnige vrieskou slaat me om de oren als ik het balkon opstap, zo tegen zessen deze ochtend. Het is diepdonker, het waait hard en het ruikt ook naar vorst. De bladeren ruisen als de wind erdoor heen jaagt, ze knisperen al of ze bevroren zijn. Zo koud voelt het niet, maar vorst hangt in de lucht. En terwijl ik een oud gebedje prevel op zoek naar contact met het hogere, met de Eeuwige, met God – huiver ik van de kou. Snel weer naar binnen, lezen maar. Lezen van de teksten. En die zijn ook koud. ‘Hij haalt neer wie in de hoogte leven’ schrijft Jesaja, ‘en veilig in hun onneembare vesting wonen, Hij brengt zelf hun stad ten val, hij maakt haar met de grond gelijk. Dan wordt ze onder de voet gelopen, vertrapt door de zwakken, vertreden door de armen.’

De Psalmdichter schrijft: ‘Beter te schuilen bij de Heer dan te vertrouwen op mannen met macht’. De Heer is dus hier niet je typische ‘man met macht’, met of zonder witte baard. Man met macht is de rijke priester, de populist of de minister-president, de CEO van een groot bedrijf en tegenwoordig is dat natuurlijk ook gewoon de vrouw met macht. Niet op vertrouwen, zegt de psalmdichter, maar vertrouwen de op de Heer.

Klinkt mooi. Maar wat betekent het? Ik leef niet in een wereld waarin ik angstig over de stadsmuur gluur en in de verte harnassen zie blikkeren die mijn stad en al wat daarin is een kopje kleiner wil maken maar dan bedenk hoe krachtig de eigen koning is en in alle vertrouwen naar de verten schreeuw: kom maar op! Dat zou vertrouwen zijn op mensen met macht. Maar hoe zit dat met mij?

Ik vertrouw ergens op een overheid dat mijn inkomen min of meer gewaarborgd is als er iets misgaat met mijn gezondheid. Of als ik oud wordt. Ik vertrouw dat ze in Den Haag het best wel een beetje weten. Niet allemaal, maar je kunt ook niet alles hebben. Ik vertrouw dat Nederland en Europa best wel steady grootheden zijn, al heb ik fikse kritiek op sommige manieren van doen. Ik vertrouw dat Trump in toom wordt gehouden, ik vertrouw dat Thierry niet heel snel veel macht krijgt, ik vertrouw heel veel – vrij onbewust overigens, want zodra het bewust wordt heb ik zo mijn twijfels – maar ik vertrouw heel veel, anders zou ik moeilijk slapen.

En dat is waar deze teksten vanochtend toe verleiden. Tot een realisme, waarbij je niet wakker ligt maar rustig slaapt omdat je iets hogers en groters hebt leren vertrouwen dan de verzorgingsstaat, pensioenfondsen, democratie en controle der machten. Ze zijn er, en om dankbaar voor te zijn, maar het is niet betrouwbaar. Niet ten diepste. En het is zinnig om dat te weten, niet alleen omdat je dan minder paniek hebt als het mis gaat, maar zodat je anders investeert, andere keuzes maakt.

Vertrouw op de Heer staat er. Wat rijkelijk vaag is en al gauw in mooie woorden ten onder gaat. Er zijn er zoveel die vertrouwen op de Heer, zolang het goed gaat. En dat is geen vertrouwen he? Dan vertrouw je dat het goed gaat en noem je de Heer erbij.

Jezus van Nazareth zegt er iets over vanochtend. Bij hem wordt het vaak net wat concreter. ‘Niet ieder die tot mij zegt:  Heer, Heer, zal binnengaan in het koninkrijk der hemelen (oftewel: de nieuwe wereld mee kunnen maken) maar hij die de wil doet van mijn vader die in de hemel is.’ En dan vergelijkt hij iedereen die ‘deze woorden’ hoort en ernaar handelt met iemand die zijn huis op rotsgrond bouwt. Maar wie ze hoort en niet doet, bouwt op zand. Beetje storm en de boel is weg.

Beetje storm. Daar gaat het over vanochtend. Storm in de economische wereld, in de ecologische wereld, in de politieke wereld – en de mannen en vrouwen met macht blijken ook niet zoveel te kunnen doen. Wat blijft er dan? Volgens Jezus van Nazareth blijft er dan alleen iets staan als we zijn woorden gehoord hebben en ernaar gehandeld. Maar welke? Wel, de hele zogenaamde Bergrede valt onder dat begrip: ‘deze woorden’. Wie de bergrede hoort en ernaar handelt, die staat stevig. En dat is nogal wat. Elk van de bekende geboden trekt hij door tot zielsniveau. Niet doodslaan? Nee, ophouden met de ander ook maar één neerbuigend woord toe te voegen, slaat iemand u rechts, laat hem ook links slaan, eist iemand uw bovenkleed, geef hem ook uw onderkleed, vergeef, wees niet bezorgd, zoek gerechtigheid en oordeel niet over een ander.

Vertrouwen op mannen en vrouwen met macht is een gok die je kunt wagen. Het is wat kwetsbaar, maar het effect is dat je leven niet verandert. Jezus lijkt het andersom te zeggen, verander dat leven en je zult zien dat je iets hebt om op te vertrouwen. Begin maar ergens, dan blijf je staan, hoe het ook stormt of vriest of onweert.

Hier vind je drie tekstgedeeltes die Rikko vanochtend las.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *