bekeringsverhaal

Door God van je pornoverslaving af? Mooi man, maar is dát je bekeringsverhaal?

Alain wordt regelmatig gevraagd of hij een persoonlijke relatie heeft met Jezus. Nooit is iemand benieuwd of hij is gestopt met het eten van vlees of het kopen van kleding die is gemaakt door moderne slaven. En dat is vreemd, als je de bekeringsverhalen in de Bijbel leest… 

De afgelopen weken hebben we weer even een oppervlakkig lolletje gehad. Onze luie mediaredacties hadden allemaal dezelfde Amerikaanse dominee opgesnord. Een meneer die zijn volgelingen om geld vroeg voor z’n vierde privévliegtuig. Prijs: 54 miljoen dollar. Zo’n nieuwsbericht scoort leuk omdat mensen moeten lachen om de beleefde discrepantie tussen publieke vroomheid en extreme hebzucht.

Toch valt er minder te lachen dan je denkt.

Goed nieuws voor de armen

Zeker, de relatie tussen het christelijk geloof en decadentie is extreem gespannen. Mozes werd een profeet toen hij zijn Egyptische prinsschap inruilde voor het leiderschap van een troep ontsnapte slaven. De wetten die hij vervolgens opstelde kun je bijna als een sociaaleconomisch program lezen. Daarna bleven de Hebreeuwse profeten hun volk onveranderd aan de geest van die Thora herinneren. God geeft niet om valse vroomheid, zeiden ze. Zorg liever voor jullie kwetsbare volksgenoten, want anders roep je oorlog, honger en pest over elkaar af.

Het Nieuwe Testament begint vervolgens met Johannes de Doper, die het hele volk oproept tot bekering. Wat die bekering inhoudt? Deel met hen die niets hebben. Besteel niemand, gebruik je macht niet om mensen af te persen. Jezus had diezelfde nadruk op rechtvaardigheid. Lees bijvoorbeeld zijn nietsontziende roast van de schriftgeleerden, die hij witgepleisterde graven noemt. Hun buitenkant is brandschoon van opzichtige religie, maar vanbinnen zitten ze vol ‘roofzucht en onmatigheid’.

Het evangelie, zo is vanaf het begin al duidelijk, is vooral goed nieuws voor de armen.

Pietluttige veranderingen

Voor rijken is het vrijwel onmogelijk om het koninkrijk van God te vatten, zei Jezus. Zijn broer Jakobus zou dat later onnavolgbaar inkoppen in zijn tirade tegen de rijken: ‘u hebt zichzelf vetgemest voor de slachttijd’. Het christendom is in bijzonder grote mate een protest tegen decadentie die ten koste gaat van mensen die het minder hebben. Daarom zie je ook figuren als Zacheüs bij Jezus komen. Zacheüs was rijk geworden van afpersing, en kijk eens wat zijn eerste daad na zijn bekering is. Hij geeft de helft van z’n bezittingen weg en vergoedt elke diefstal viervoudig. Typisch christelijk, zeg ik wensdenkend.

Want in de praktijk hoor ik zulke bekeringsverhalen maar weinig. Als fulltime onderdeel van de christelijke bubbel maak ik nog weleens een doopdienst mee, krijg ik nieuwsbrieven in mijn mailbox en neus ik door de blogs en bladen. En dit valt me op aan de geloofsgetuigenissen: het overgrote deel gaat over innerlijke rust, over veranderde denkbeelden of over enorm pietluttige veranderingen.

Ik mis de helft in je bekeringsverhaal

Was je doodsbenauwd voor de hel, maar nu niet meer? Fijn voor jou! Was je altijd onzeker, maar geeft God je zelfvertrouwen? Top! Ben je van je pornoverslaving af? Mooi, vent! Houd je ineens met hart en ziel van Israël? Sjonge! Heeft Jezus je een felle innerlijke afkeer tegen abortus, euthanasie, de evolutietheorie en homo’s cadeau gedaan? Wat wonderlijk. . .

Hoewel ik in veel gevallen best oprecht blij en ontroerd kan zijn als ik hoor hoe iemands leven is verbeterd door een religieuze ervaring, mis ik de andere helft van het verhaal. De olifant in de kamer: de diepe onrust die alle profeten bij hun toehoorders zaaiden terwijl ze bleven hameren op sociale rechtvaardigheid. Op geen enkele manier wordt de neoliberale, kapitalistische succesreligie – die de status quo van onze maatschappij is – bedreigd door dit evangelie.

Geloof wordt hyper-persoonlijk

Ik zie mensen bidden voor een auto (met een specifieke kleur) en danken voor hun goede baan. Interviews als Deze Topsporter Bidt Voor Elke Wedstrijd of Hij Richtte Een Miljoenenbedrijf Op En Gelooft In Jezus zijn niet van de lucht. Nooit staat het geloof tegenóver de succescriteria van de westerse samenleving. Steeds maakt het geloof op een of andere manier dat de christen zich nog meer als een vis in het wereldse water voelt dan voorheen. Een beetje Oprah Winfrey: koop dit boek, vind je bestemming en win een gratis auto. De ultieme lachspiegel van deze gedachtengang is de televangelist met z’n vierde privéjet. Hij is niets dan een uitvergroting van het met geld en consumentisme getrouwde burgerlijke westerse christendom.

Je mag gerust van mij weten dat ik minstens twee keer per maand de vraag krijg: ‘Alain, je praat veel over religie en de Bijbel, maar heb je wel een persoonlijke relatie met Jezus?’. Nog nooit heeft iemand me gevraagd of ik als christelijke spreker en schrijver ook minder vlees eet of oppas met plastic afval. Dat is de pest: het geloof wordt zo angstvallig apolitiek gehouden en zo heerlijk veilig verinnerlijkt dat de aloude profeten er weinig eer aan te behalen zouden vinden. Godsdienst wordt zo hyper-individueel dat het Gods koninkrijk nergens gestalte kan geven.

Dood geloof

We leven in een van de rijkste landen ter wereld. Waar is de paniek om de Bijbelse prediking tegen decadentie? Wanneer zie ik een moderne Zacheüs z’n Hummer verkopen in plaats van een snotterverhaal van een bekeerling over Jezus die z’n faalangst heeft gefixt? Wanneer zegt iemand: ‘Ik ben gestopt met palmolie, plofkip en door moderne slaven geproduceerde kleding’ in plaats van de eeuwige dopeling die afstand neemt van z’n puberale jointjes en gewelddadige games?

Fijn, die doelgericht-leven-elke-dag-bidden-en-een-stukje-bijbellezen-challenge in je kerk. Maar schenken jullie al fairtrade koffie, of is het ’t goedkoopste merk in wegwerpbekertjes? En die vliegvakantie waar je na de kerkdienst over opschept, of de ongetwijfeld goedbedoelde zendingsvluchten naar het verre oosten die je tienerclub maakt… heb je besef van de impact op de schepping waarvoor je God elke week dankt?

Een geloof zonder impact is dood. Als mijn geloof alleen maar betekent dat ik het licht heb gezien, Opwekkingsliederen zingend door het leven ga en de aarde naar de tering laat gaan in de blijde verwachting van een hemels Jeruzalem (of na mij de zondvloed), heb ik een probleem. Sterker nog: dan lach ik eigenlijk een karikatuur van mijzelf uit, terwijl ik achter m’n laptop om die schatrijke televisiedominee zit te giechelen.

***
Dit betoog is mede geïnspireerd door deze recente hartenkreet van Koos van Noppen.

Bekeer je en word een fairtrade kerk: hier vind je hoe je dat kunt doen…

21 reacties op “Door God van je pornoverslaving af? Mooi man, maar is dát je bekeringsverhaal?”

  1. Een geweldig artikel van Alain Verheij.
    Helemaal mee eens.
    Ons Passiespel dat wij schreven in opdracht van de Passiespelen Tegelen heeft dit echte navolgen van wat Jezus preekt als thema. Daarom heet het ook ” Hem achterna”. Met als ondertitel
    ” Schuren aan de ziel.”
    Wordt vanaf 10 mei 2020 tot en met 13 september 2020 gespeeld in het Openluchttheater De Doolhof in Tegelen!
    Mooi om te lezen dat de visie van Alain zo aansluit! Meer info over het Passiespel 2020 kun je vinden op de Facebook pagina of de website van de Passiespelen Tegelen!
    Hartelijke groet van de schrijvers Ineke ter Heege en Jan-Jaap Jansen.

    1. Dat is niet het punt erachter. Wij als christenen weten altijd heel goed hoe iemand anders het moet doen. Wat Alain, denk ik, probeert duidelijk te maken, is dat we naar onszelf moeten kijken, naar wat wij nou echt doen voor Gods schepping, en ons moeten realiseren dat wij moeten veranderen. Laten wij nou allemaal zelf nadenken over wat wij in ons leven moeten veranderen, voor we naar een ander wijzen.

    2. Schurende artikelen zijn altijd kort door de bocht. Hoe kun je anders schuren?
      Deze reactie is nog korter door de bocht en raakt inderdaad niet het punt dat Alain probeert te maken: de oproep is niet je huidige leven op te geven (wat je zou doen als je je huis en je auto zou verkopen), maar je huidige leven duurzaam te maken.
      De vraag of hij zelf met de trein rijdt en zijn huis(houden) verduurzaamd heeft zou meer on topic zijn.

  2. Ongemakkelijk en oprecht uitdagend. Inderdaad horen we dit allemaal nauwelijks als het gaat om bekering, een nieuw leven
    beginnen. Het voelt nog net zo ongemakkelijk als bij de profeten van weleer. Lees het pamflet van Koos van Noppen maar eens. Westerse christenen hebben heel wat te verantwoorden en het is lastig, we zijn allemaal kinderen van onze tijd… Google eens op God in de supermarkt – een boeiende workshop waardoor je bij de dagelijkse boodschappen andere keuzes ontdekt.

  3. Zou het kunnen dat een deel van het probleem is dat we zulke ‘goede daden’ of hoe je het ook maar noemen wilt, niet direct associëren met geloof? Ik werk nu een half jaar als vrijwilliger met vluchtelingen. Dat doe ik niet omdat ik christen ben, maar omdat ik die mensen wil helpen. Bovendien zijn er genoeg anderen, die net zo veel of nog veel meer voor die vluchtelingen doen, maar zichzelf geen christen noemen. De doelgericht-leven-elke-dag-bidden-en-een-stukje-bijbellezen-challenge is duidelijk iets christelijks, ‘goede daden’ zijn dat niet, omdat ook anderen ze doen; je kan je daarin niet onderscheiden als christen. Misschien dat er daarom te weinig aandacht voor is?

  4. Eerlijk gezegd vind ik dit artikel nogal kort door de bocht. Iedere bekering begint met het leren kennen van God. Vanuit die relatie veranderen mensen en hun gedrag. De manier waarop mensen hun vernieuwde hartsgesteldheid uitdragen, kan verschillend zijn en op vele manieren. De schrijver probeert goed rentmeesterschap over de aarde vorm te geven door minder plastic te gebruiken en minder vlees te eten. Helemaal prima, maar dat is zeker niet de enige en juiste manier. Christenen proberen op allerlei manieren handen en voeten te geven aan het evangelie, maar de hartsgesteldheid is daarbij het belangrijkst. Eerlijk gezegd vind ik de vraag of iemand minder vlees eet meer zeggen over (politieke) meningen / standpunten, dan over iemands verlangen om God te dienen. Zaken als klimaatbeleid en en armoedebestrijding zijn erg complex en we moeten oppassen onze visie daarop niet te laten oordelen over de bekering van anderen. Misschien is het juist wel goed om te vragen naar iemands persoonlijke relatie met God, ipv vooral te kijken naar de daden. Dan leren we pas iemands hartsgesteldheid kennen die (ondanks verschillende visies over rentmeesterschap over de aarde, sociale gerechtigheid, etc) misschien wel veel meer overeenkomt  dan je op basis van zichtbare daden verwacht…

  5. Alsof geloof gaat over horizontale wereldverbetering. Nou Alain, theologie maakt meer kapot dan je lief is. Deze wereld wordt geoordeeld en gaat voorbij. De apostel Paulus roept niet voor niks op de toekomende dingen te zoeken. Maar ja, dat is de Bijbel maar, nietwaar?

  6. Heel krachtig Alain, dank je wel. Ik zie dat je el blij bent met het geloofsleven van anderen en dat niet perse afkraakt ,maar juist een hele andere belangrijke kant benoemd; het omkijken naar de armen en rentmeesterschap over de aarde en ons consumeren(die is vaak gekoppeld aan slavernij). Dit is inderdaad een onderbelichte kant waar we als christenen in ons land nog heel veel in mogen leren. Ik vind het een mooie uitdaging en ik neem m mee!

  7. Inderdaad kort door de bocht. Het “vrome” leven stellen tegenover het “daden” leven. Alsof je bevrijd en wel van verslaving en zonde, ook geen oog kan hebben voor sociale gerechtigheid. Niet of…of….maar en..en! Dit soort polarisatie is niet fair.

  8. Heerlijk eerlijk Alain! Het begint bij de erkenning van de beperktheid/slechtheid van de mens en dan niet wegkijken.
    De problemen in ‘onze’ wereld worden veel vergoelijkt of niet gezien. Hiervoor moet je open staan. En dan de achtergrond van processen leren begrijpen en hoe we daar invloed op uitoefenen.
    Hoe kan het bijv. dat iedereen al jarenlang weet dat er slechte dingen uit de denim industrie voortkomen, maar dat er niet veel mensen bewust mee bezig zijn.
    Het is best een zoektocht, wat wel/niet te doen, en dan voel ik me soms toch nog schuldig.
    Dat schuldig voelen is, weer goed om er met anderen over te praten en te kijken welke andere keuzes mogelijk zijn.
    Zelf ervaar ik dat die keuzes in sommige gevallen hogere kosten met zich meebrengen, en daarmee wil ik innerlijk dan iets rijker zijn. En is ook dat een zoektocht, want koop ik niet m’n geweten af.
    Heel gaaf zijn de acties van Shane Claiborne. Hij is voor mij een inspiratie.
    Succes met je blogs!

  9. Voor mij is de kern vraag: ben je op jezelf gericht of op de ander? Porno is zelf gericht en verstoord de relatie met een ander.
    Je kan naar het andere eind van de wereld afreizen om mensen te helpen, je kan dit doen om zelf een goed gevoel te krijgen, omdat je wat goeds gedaan hebt maar je kan het ook doen omdat je minder op jezelf gericht wil zijn.
    Je kan bewust met geld omgaan en verantwoord boodschappen doen omdat je dat een goed gevoel geeft of omdat je ziet wat het met de aarde doet en hoe de natuur door slecht beheer achteruit gaat.

    Je kan vakantie willen om even afstand te nemen van je dagelijkse beslommeringen, uit te rusten, zodat je daarna weer met volle energie jezelf aan anderen kan geven. maar je kan ook op vakantie gaan om daarna grote verhalen te vertellen over je belevenissen.

    Zo kan ik dezelfde activity met liefde voor God en de ander doen, of voor omdat ik mijn verlangen wil bevredigen.

    Als ik me richt op God en de mensen om me heen dan reflecteer ik op mijn gedrag en zie wat God nog wil veranderen aan mijn ‘begeren’.

    Ik wens jullie toe dat je begeerten door God geleid worden en je oude begeerten verdwijnen. Dan zie je steeds meer mensen die naar het beeld van God gemaakt zijn maar verwond door het leven lopen. Uit liefde voor de ander kom je dan in actie. En dan zal je merken dat je veel kan doen, maar uiteindelijk zal je merken dat wij mensen tekort schieten en God alleen iets kan veranderen.

  10. Er staat geschreven: geloof zonder werken is dood. Maar ook: ga, en maak discipelen. Die combo zie ik bijna nergens gebeuren. Terwijl het een vervulling blijkt te zijn van Gods verbond met Abraham.

  11. Een tip, Alain.
    Lees je stukje nog eens over. Nu door de ogen van een ander.
    Probeer je eens voor te stellen hoe het zou zijn die ánder te zijn, die niet jouw problemen heeft, maar ándere.
    Denk het je eens in. Jij, die in je hart wel weet dat je zo op moet passen geen egoïst te zijn. Je te realiseren dat de wereld niet om jou draait. Die ook nog eens een paar platforms van aandacht tot je beschikking hebt, die het er niet makkelijker op maken…
    Denk je eens in, dat die dingen waarover je zo fijn licht-cynisch-maar-eerlijk-appellerend schrijft, een groot probleem zijn voor die mensen. Net zo groot, of gróter dan de problemen die jíj met je persoontje hebt.
    Denk er eens uit alle macht aan.
    Lees je stukje nog eens over.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *